Een initiatief van sloeproeienNL

Reddingsvesten & drijfgordels


Wel of geen reddingsvesten mee in een sloep? Wel of geen reddingsvesten dragen tijdens het roeien? Een automatisch zelfopblazend en comfortabel te dragen reddingsvest is al te koop vanaf € 55,- dus voor het geld hoef je het niet te laten. 

Besef goed welke grote gevolgen er kunnen ontstaan voor de stuur en/of de vereniging mocht er onverhoopt iets mis gaan en er geen adequate voorzorgmaatregelen zijn getroffen. De stuur en/of de vereniging kunnen aansprakelijk worden gesteld voor de schade! Iedere vereniging zou een duidelijk protocol moeten maken waarin staat wanneer er wel of niet geroeid kan worden en onder welke omstandigheden het dragen van een reddingvest verplicht is. 

In een roeisloep zijn reddingsvesten volgens de wet niet verplicht. Deze plicht geldt pas bij boten waarvoor een vaarbewijs verplicht is (boten met een lengte > 15 meter en/of boten die met een vaarsnelheid > 20 km/uur). Afhankelijk van het seizoen, vaarwater, weersomstandigheden en tijdstip is het dragen of bij je hebben van reddingsmiddelen het overwegen waard. Daarnaast heeft de stuurman volgens de BPR altijd de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de opvarenden.

Als er sprake is van koud water, open water, water waar ook beroepsvaart is en/of bij roeien in het donker; neem geen risico en zorg voor reddingsmiddelen aan boord. Bij voorkeur dragen alle opvarenden deze!  De stuur zou altijd een reddingsvest moeten dragen. Zeker omdat de stuur verhoogd risico heeft op overboord vallen. 

Tijdens wedstrijden is er vaak wel een verplichting om reddingsvesten bij je te hebben, zo moet een sloep bij alle FSN wedstrijden per opvarende een reddingsvest aan boord hebben, de opvarenden hoeven deze niet te dragen. In de praktijk zie je helaas vaak dat de vesten ergens voor in de sloep bij elkaar gesjord zitten in een grote zak, niet echt voor het grijpen....

Bij buitenlandse wedstrijden is het dragen bijna altijd een verplichting; in bijvoorbeeld Engeland, Ierland en Schotland moet iedere opvarende - dus ook iedere roei(st)er - een reddingsvest aan hebben zodra de sloep losgooit van de kant! Een reddingsvest per opvarende zou eigenlijk altijd aan boord moeten zijn. Want een ongeval zit vaak in een klein hoekje. Zelfs met een ervaren stuur aan boord kan het mis gaan. De stuur kan zijn evenwicht verliezen en overboord vallen, waarna één van de roeiers - al dan niet met stuurmanservaring - het roer moet overpakken. En dan moet weten of dat motorschip wat op ramkoers ligt wel of geen voorrang heeft.....  

Vanaf eind september tot ver in het voorjaar is het water koud, en is onderkoeling een niet te onderschatten risico. Bij onverhoopt te water raken is er bovendien het risico van 'cold shock'; in de eerste minuut in koud water versnelt de ademhaling en is deze buiten controle. Als het hoofd dan niet boven water is, is het moeilijk om geen water binnen te krijgen. Een reddingsvest houdt de luchtwegen van een drenkeling boven water. En wat men vaak onderschat: in koud water verkrampen bij een geoefend zwemmer de spieren al na circa 10 minuten zwemmen, zonder reddingsvest ben je dan verloren, met reddingsvest heb je nog circa een uur totdat je onderkoelt raakt. Kostbare minuten als er bij slecht weer, hoge golven en/of duisternis gezocht moet worden naar drenkelingen! En zonder reddingsvest is de kans op overleving als iemand buiten bewustzijn is, bijvoorbeeld als gevolg van een aanvaring, zeer klein. Kortom; iedere (sloeproei)vereniging en stuurman moet goed afwegen of en zo ja wanneer reddingsvesten verplicht zijn voor de opvarenden. Als bestuur van een vereniging draag je de verantwoording voor de leden!

Als reddingsvesten mee gaan aan boord zonder ze te dragen, zorg er dan voor dat ze voor het grijpen liggen. Vaak zie je in sloepen dat de vesten in een grote zak bijeen gesjord ergens voor in de sloep liggen, niet handig als je ze ineens nodig hebt! Dus hang bij voorkeur de reddingsvesten klaar voor het grijpen naast de doften, bij de voetenbank of onder de doften. En dan niet met een spanbandje, maar met klittenband! Controleer regelmatig de conditie van de vesten. Hoewel bij recreatief gebruik niet verplicht, zou je zelfopblaasbare vesten minimaal elke twee jaar moeten laten keuren. 

 

Verschillende uitvoeringen; vast of opblaasbaar?

Reddingsvesten heb je in twee vormen: met een vast drijflichaam of in een opblaasbare versie. Deze laatste is er in 3 varianten. Het voordeel van de eerste is dat die niet mechanisch is en het dus altijd doet. Het nadeel is dat ze daardoor ook groter in omvang zijn en minder prettig zitten dan de opblaasbare versie. Wat ons betreft zijn dit de vesten die verplicht aan boord moeten zijn tijdens wedstrijden. Zorg in deze situatie dat ze binnen handbereik zijn voor iedere opvarende. Als er vergroot risico is op een onverhoopte aanvaring, bijvoorbeeld op drukbevaren vaarwater en in het donker, is ons advies om altijd - dus ook tijdens het roeien - een vest te dragen. Als je besluit om een vest te dragen tijdens het roeien valt de uitvoering  met een vast drijflichaam af omdat deze in de weg zit bij het roeien. Er zijn diverse typen automatische vesten die tijdens het roeien gedragen kunnen worden. Pas een vast voordat je deze aanschaft. En maak een bewuste voor een volautomatisch vest of handbediend vest. Beide hebben voor- en nadelen. 

Automatisch vesten zijn er in drie varianten (bron: KNRM);

  1. Automatisch geactiveerd door water:

    automatisch geactiveerde reddingsvesten werken met een speciaal (cellulose) tablet die een krachtige veer tegenhoudt. Zodra deze tablet vochtig wordt, lost hij op en slaat de veer een gat in de CO2 patroon. Vanwege het gevaar van cold shock, kiezen de meeste mensen een reddingsvest dat zich automatisch opblaast zodra je te water raakt.
    1. VOORDELEN: werkt automatisch, dus zorgt bij cold shock of bewusteloosheid dat de drenkeling met het hoofd boven water blijft.
    2. NADELEN: aanschafprijs, en kan geactiveerd worden door overslaande golven of buiswater.. 
  2. Automatisch geactiveerd door waterdruk: 

    reddingsvesten die geactiveerd worden door waterdruk (Hammar systeem) werken ook met een oplosbaar tablet. Alleen zit dit tablet in een hoesje dat pas water doorlaat, zodra deze zich enige centimeters onder het wateroppervlak bevindt. Het mechanisme treedt dus pas in werking als het volledig ondergedompeld is. Ze behoren tot de duurdere soorten. Kies voor dit systeem wanneer je regelmatig nat wordt aan boord door overslaande golven of buiswater. Dan wordt je reddingsvest niet onnodig geactiveerd. Nog een voordeel: de CO2 patronen die pas onderwater worden geactiveerd, hebben minder last van corrosie.
    1. VOORDELEN: werkt automatisch, dus zorgt bij cold shock of bewusteloosheid dat de drenkeling met het hoofd boven water blijft. Geen risico op activering door overslaande golven of buiswater.
    2. NADELEN: hogere aanschafprijs dan variant geactiveerd door water.
  3. Handmatig: 

    Handmatig bediende CO2-reddingsvesten worden opgeblazen wanneer de drager aan een koord trekt. Deze activeert een slagpen die de opening van de CO2 patroon doorboort, waardoor het reddingvest opgeblazen wordt. Het voordeel van deze handmatige bediening is dat het voorkomt dat het reddingsvest zich onbedoeld vult wanneer het met water in aanraking komt. In een zeer vochtige omgeving bijvoorbeeld, of als de drager een golf water over zich heen krijgt. 
    1. VOORDELEN: lagere aanschafprijs. Kan niet geactiveerd worden door buiswater of overslaande golven. 
    2. NADELEN: vest werkt niet als drenkeling bewusteloos is of in een col shock verkeert

 

Bij automatische reddingsvesten kun je ook altijd handmatig de CO2 patroon bedienen of het vest met de mond opblazen. De beste manier om het vest handmatig te activeren is met een trekkoord. Blaas zelf je reddingsvest met dat koord op zodra je weet dat je te water raakt. De nieuwste reddingvesten hebben duidelijke indicatoren die aangeven of de CO2 patroon leeg is. 

Drijfvermogen

Op ieder vest is een pictogram te vinden waar het drijfvermogen uit blijkt. 50N en 100N vesten zijn geen reddingsvesten. Ze geven voldoende extra drijfvermogen aan iemand die bij bewustzijn is en kan zwemmen. Vanaf 150N spreken we van een reddingsvest, deze variant is onder vrijwel alle omstandigheden veilig bij bewusteloosheid, draait een bewusteloos persoon vanzelf op zijn of haar rug en houdt het hoofd van de drager boven water. De 275N uitvoering heeft het hoogste drijfvermogen, en is geschikt voor iemand die veel kleding en bijvoorbeeld laarzen draagt. Een stuurman zou bijvoorbeeld deze uitvering nodig hebben. 

Roeien met een reddingvest

Het is aan de roeier en/of de vereniging om een keuze te maken met betrekking tot het dragen van reddingsvesten tijdens het roeien. Uiteraard mag een reddingsvest het roeien niet in de weg zitten, en is het belangrijk dat het vest glad rond het lichaam zit, zeker aan de voorzijde. Verder mag bij de roeislag de riem nergens achter blijven haken. De 150N Secufit is een voorbeeld van een zeer comfortabel vest zonder sluiting aan de voorzijde. Koop een vest bij voorkeur nooit online als je deze niet eerst hebt gepast. En hou er rekening mee dat je iedere twee jaar het vest laat keuren (kosten circa € 30,-) en na 10 jaar moet vervangen door een nieuw vest. Bij vele takken van roeisport draagt men regelmatig vesten, dus er is al veel praktijkervaring. Check op de downloadpagina de betreffende documenten. 


Roeien met een drijfgordel

Als roeien met een reddingsvest toch te vervelend (b)lijkt, kun je overwegen om met een drijfgordel te roeien. Je mag deze niet vergelijken met een reddingsvest, omdat het drijfvermogen een stuk lager is, en het opblazen (dmv een gaspatroon) altijd handmatig geactiveerd dient te worden. Het voordeel is dat deze gordels nooit in de weg zitten tijdens het roeien, en mocht je onverhoopt te water raken dan heb je een prima drijfmiddel ter beschikking. Onder andere Plutosport en Decathlon verkopen dergelijke gordels.